Goethe-quotes.

Een schitterende website, fraai vormgegeven, hooguit nog niet helemaal af - net als deze Goethe-website overigens - is het Goethezeit-portal. Ik kwam er bij toeval op. Een onderafdeling van deze vraagbaak is "Goethe, Schiller & Co", waar wordt uitgelegd waarom we ons nog steeds met Goethe (en Schiller) bezig houden:

Um Goethe kommt aber auch niemand herum, der sich (...) die Frage vorlegt was Menschen zu Menschen zu sagen haben (...). Goethe ist ein Prüfstein in Sachen Humanität. (Heinz Friedrich).

Goethe is zeker een toetssteen van het Europees Humanisme, zoals ook Rob Riemen nog eens uitlegde in het eerste artikel in nr. 50 van het jarige Nexus, waar hij Goethe meerdere malen citeert. Eerst Goethes "Epilog zu Schillers 'Glocke'" (1805):

Den Lebenswürd'gen soll der Tod erbeuten.

en, waar het gaat om de drieslag Leven-Liefde-Geest van het Europees Humanisme, uit de "West-Östliche Divan":

Denn das Leben ist die Liebe
Und des Lebens Leben Geist.

Goethe is ook een leraar waar het gaat om het nut van het leven, ik pluk weer van de Goethe, Schiller & Co-website:

„Was machst du an der Welt? Sie ist schon gemacht,
Der Herr der Schöpfung hat alles bedacht.
Dein Los ist gefallen, verfolge die Weise,
Der Weg ist begonnen, vollende die Reise;
Denn Sorgen und Kummer verändern es nicht,
Sie schleudern dich ewig aus gleichem Gewicht.“

En denk dan aan Goethe's brief aan Zelter, in 1830:

Es gibt am Ende doch nur vorwärts!

Is het mogelijk een volwaardig leven te leiden zonder Goethe te hebben gelezen? Ik denk het wel, maar je hebt het wel een stuk moeilijker...